از سیر تا پیاز؛ تمام چیزهایی که باید در مورد اینترنت اشیاء (Internet of Things) بدانید
قفلهای هوشمند، ترموستاتهای هوشمند، خودروهای هوشمند، مطمئنا اینها واژههایی هستند که به تازگی بارها و بارها شنیدهاید و البته در سالهای آتی بیشتر خواهید شنید، اما به راستی این لغات چهمعنایی دارند و چه قابلیتی باعث شده از لفظ هوشمند برای توصیف آنها استفاده کنیم؟
همه دستگاههای یادشده در دستهای به نام اینترنت اشیا یا به طور مخفف IoT قرار میگیرند. در سطح پایهای آن، اینترنت اشیا درواقع به ارتباط اشیای مختلف از طریق اینترنت و برقراری ارتباط با یکدیگر میپردازد تا هدف آن یعنی فراهمکردن تجربه کاراتر و هوشمندتر محقق شود. همانند دیگر تکنولوژیهای جدید، IoT نیز میتواند در ابتدا مفهومی سردرگمکننده به نظر برسد. این واژه بهویژه هنگامی که صحبت از استانداردهای مختلف و همچنین ایمنی و امنیت آن میشود میتواند مفاهیم جدید و ویژهای پیداکند.
اینترنت اشیا چه معنایی دارد؟
با ذکر مقدمه بالا میتوان اینگونه عنوان کرد که ایده طراحی دستگاههای مختلف با امکان برقراری ارتباط بیسیم به منظور رهگیری و کنترل از طریق اینترنت و یا حتی یک برنامه ساده مخصوص گوشیهای هوشمند، اصطلاح اینترنت اشیا را توصیف میکند.
اشیای موجود در این دسته میتوانند از چراغهای روشنایی تا لوازم خانگی (مانند چایساز، ماشین ظرفشویی) و یا حتی خودروی شما باشند. اینترنت اشیا در صنعت پزشکی، سلامتی و حتی سیستمحملونقل عمومی نیز کاربرد دارد.
اینترنت اشیا چگونه باعث تسهیل در انجام امور میشود؟
یکی از بهترین نمونههای موجود از بکارگیری اینترنت اشیا را میتوان در ترموستات Nest مشاهده کرد. این ترموستات مرتبط با وایفای به شما این امکان را خواهد داد تا از طریق گوشی هوشمند خود به کنترل دمای محیط بپردازید. این برنامه به طور هوشمندانهای میتواند الگوهای مورد نظر شما را فراگرفته و برنامهای برای تغییر دما در ساعاتی مشخص ایجاد کند.
با استفاده از این قابلیت میتوانید در میزان توان مصرفی صرفهجویی و حتی در صورت فراموشی، از محل کار، سیستم تهویه منزل خود را خاموش کنید. Nest میتواند الگوها و عادات شما (مثلا کمکردن دما درهنگام رفتن به تختواب) را فراگرفته و به طور خودکار در زمان تعیین شده آنها را اعمال کند.
شرکت SmartThings که توسط سامسونگ خریداری شده نیز سنسورهای مختلفی را برای ایجاد خانه هوشمند در اختیار شما قرار میدهد. با استفاده از این سنسورها میتوانید متوجه شوید چه شخصی وارد منزل شما شده و یا از آن خارج میشود و حتی در صورت چکهکردن آب نیز گزارشی مربوط به نشتی سیستم آب دریافت کنید.
با گسترش و ارتقای ابزارهای موجود در این اکوسیستم، به عنوان مثال دستبند هوشمند مخصوص فعالیتهای بدنی شما میتواند به محض خوابیدن شما، تلویزیون و چراغها را خاموش کند و یا حتی پیش از سوارشدن بر خودرو در زمانی مشخص، بهترین مسیر برای رسیدن شما به مقصد توسط خودرو انتخاب و در صورت دیررسیدن به محل قرار، پیامکی به شخص مقابل ارسال شود.
در مقیاس کلان از این سیستم میتوان در جهت بهبود فعالیتهای شهری مانند شمارش تعداد فضاهای خالی موجود در پارکینگها و یا بررسی کیفیت آب و هوای شهرها و وضعیت ترافیکی نیز بهره برد.

اینترنت اشیا چگونه کار میکند؟
سعی میکنیم تا حد امکان از ایراد مباحث تخصصی خودداری کنیم. بستر اینترنت اشیا بر امواج رادیویی بیسیمی قرارداده شده که به دستگاههای مختلف این امکان را می دهند تا از طریق اینترنت با یکدیگر به برقراری ارتباط بپردازند. این بستر شامل استانداردهایی مانند وایفای، بلوتوث کممصرف، NFC، RFID و استانداردهایی مانند ZigBee,Z-Wave و 6LoWPLAN است که شاید تاکنون اسم آنها را هم نشنیده باشید.
پس از این لایه، سنسورهای حرکتی، قفل دربها و یا حتی چراغهای روشنایی قراردارند. در برخی موارد ممکن است از یک هاب مرکزی در جهت ایجاد بستر برای برقراری ارتباط میان دستگاههای مختلف بهرهگرفته شود. نهایتا سرویسهای ابری لایه نهایی را تشکیل میدهند که امکان دریافت، تحلیل و بررسی دادههای مختلف را فراهم تا فرد استفاده کننده بتواند کنترل کاملی بر روی رویههای مختلف داشته باشد.
چه شرکتهایی بر روی این تکنولوژی کار میکنند؟
بهتر بود این سوال را به گونهای دیگر مطرح میکردیم. چه شرکتهایی بر روی این تکنولوژی کار نمیکنند؟! نامهای بزرگی مانند سامسونگ، الجی، اپل، گوگل و فیلیپس در حال حاضر بر روی دستگاههای متصل به هم کار میکنند و شرکتهای کوچک بیشماری نیز به تحقیقات در این زمینه مشغولند. براساس تحقیقات انجام شده انتظار میرود 4.9 میلیارد دستگاه مرتبط با هم در سال جاری مورد استفاده قرارگیرند و این رقم تا سال 2020 به 25 میلیارد برسد.
آیا همه دستگاههای اینترنت اشیا میتوانند بایکدیگر ارتباط داشته باشند؟
باتوجه به اینکه شرکتهای مختلف بر روی محصولات، تکنولوژی ها و پلتفرمهای مختلفی کار میکنند، ایجاد رویهای هماهنگ برای برقراری ارتباط میان این دستگاهها، فرایندی ساده نخواهد بود.
گروههای مختلفی در تلاشند تا یک استاندارد واحد جهت سازگاری بیشتر محصولات مختلف ایجاد شود. در میان این گروهها، AllSeen Alliance شامل شرکتهایی مانند کوالکام، الجی، مایکروسافت، پاناسونینک و سونی بوده و Open Intercoect Consortium پشتیبانی شرکتهایی مانند اینتل، سیسکو، GE، سامسونگ و اچپی را در پشت سر دارد. اگرچه هدف این گروهها یکسان است اما تفاوتهایی در رویه بهکارگرفته شده توسط آنها وجود دارد. به عنوان مثال OIC معتقد است گروه AllSeen Alliance در بهکارگیری اینترنت اشیا، امنیت و حفاظت از دادهها را به اندازه کافی مدنظر ندارد.
هنوز مشخص نیست نبرد میان استانداردهای مختلف به کجا ختم خواهد شد اما این احتمال وجود دارد که شاهد سه تا چهار استاندارد رایج در این زمینه باشیم. بدینترتیب در بلندمدت کاربران میتوانند از چراغهای روشنایی که از تکنولوژیهای چندگانه بیسیم پشتیبانی میکنند استفاده کنند.
آیا نگرانی در زمینه امنیت و حریم شخصی وجود دارد؟
با توجه به میزانهای متفاوت اطلاعاتی که توسط دستگاههای هوشمند خانگی، خودروهای هوشمند و دستگاههای هوشمند الکترونیکی پوشیدنی جمعآوری میشود کاربران زیادی در خصوص خطر افشا و یا سواستفاده از این اطلاعات واهمه دارند. افزایش تعداد اکسسپوینتهای مورد استفاده نیز میتواند این ریسک را افزایش دهد.
کمیسیون تجارت فدرال نیز نگرانی خود را از این بابت اعلام کرده و پیشنهاد کرده شرکتهای مختلف از راهکارهایی به منظور حفاظت از دادههای کاربران بهره ببرند اما هنوز مشخص نیست چه تعداد از شرکتهای مختلف این هشدارها را جدی گرفتهاند.
بسیاری از شرکتهای معتبر اعلام کردهاند حریم خصوصی کاربران در این زمینه به یکی از اصلیترین هدفهای آنها مبدل شده است. به عنوان مثال، اپل شرکتهای توسعهدهنده محصولات برپایه پلتفرم HomeKit را موظف کرده از قابلیت رمزگذاری ویژه بهره ببرند. این شرکت همچنین اعلام کرده هیچگونه دادهای از کاربران در این زمینه جمعآوری نمیشود.

چهزمانی برای خرید دستگاههای مجهز به اینترنت اشیا مناسب است؟
اینترنت اشیا سالهاست که برسر زبانها افتاده اما ورود به بازار تولید محصولات مصرفی در ابتدای راه خود قرار دارد و هنوز به بلوغ کامل نرسیده است، با این وجود در حال حاضر نیز محصولات مفیدی به بازار عرضهشدهاند
تصور کنید که کلیدتان را جا گذاشتهاید و از خانه خارج شدهاید، ناگهان زنگی متفاوت از گوشیتان به صدا در میآید. درواقع، درب هوشمند خانه، عملیات قفل در را ۳۰ ثانیه به تاخیر انداخته و به شما این فرصت را داده به داخل خانه پریده و کلید خود را بردارید.
اگر از طرفداران تکنولوژی بپرسید به نظرشان جهش بعدی تکنولوژی را در چه میبینند، احتمالا پاسخهای متفاوتی را خواهید شنید. برخی از سرعت باورنکردنی انتقال دادهها میگویند، برخی هم به تجاری شدن سفر به فضا اشاره میکنند. شاید عدهی زیادی از مردم کوچه و بازار همچنان در مرحلهی حیرت باقی مانده و بهجای پیشبینی آینده، به تحسین دستاوردهای امروزی اکتفا کنند و بهطور مثال با طرفداری از یک برند خاص، از باریکتر شدن یک گوشی به وجد بیایند.
یک بار دیگر سوال خود را تکرار میکنیم: «جهش بعدی تکنولوژی در کدام بخش است؟». شاید سادهترین راه برای رسیدن به جواب، بررسی خطمشیهای اصلی شرکتهای بزرگ دنیای تکنولوژی باشد. این روزها، گوگل، اپل، مایکروسافت و سامسونگ بیش از هر چیز، روی چه ویژگیهایی در محصولات و سرویسهایشان تاکید میکنند؟ احتمالا اکثر صاحبنظران اتفاقنظر دارند که ترجیعبند همهی صحبتهای غولهای دنیای تکنولوژی، دو چیز است: «اینترنت اشیا» (Internet of Things) و «رایانش ابری» (Cloud Computing). تقریبا در تمامی کنفرانسهای این شرکتها این دو مفهوم حضور دارند. جدیدترینشان هم سامسونگ است. این شرکت در رویداد IFA 2015 تمام تمرکز خود را روی مفهوم اینترنت اشیا گذاشت. این شرکت اعلام کرد که تا سال ۲۰۲۰ تمام محصولاتش به قابلیت اینترنت اشیا مجهز میشوند. گویا آیندهی تکنولوژی با این پدیده گره خورده است.
تا پیش از این، تصور عموم مردم این بود که تنها این انسانها هستند که قرار است با ابزارهایی که در اختیار دارند توسط شبکهی اینترنت به هم متصل شوند و شخصا از قابلیتهای آن بهره ببرند. اما بیش از یک دهه است که مفاهیم جدیدی شکل گرفته. این مفاهیم در چند سال اخیر در قالب محصولات هوشمند به بازار راه پیدا کردهاند. اکنون در مورد ایدهای صحبت میکنیم که بر اساس آن هر شی فیزیکی قادر است با اتصال به اینترنت یا به کمک سایر ابزارهای ارتباطی، با سایر اشیا تعامل داشته باشد.
عبارت اینترنت اشیا، برای اولین بار در سال ۱۹۹۹ توسط «کوین اشتون» (Kevin Ashton) مورد استفاده قرار گرفت. او جهانی را توصیف کرد که در آن هر چیزی، ازجمله اشیای بیجان، برای خود هویت دیجیتال داشته باشند و به کامپیوترها اجازه دهند آنها را سازماندهی و مدیریت کنند. در آن ابتدا که «کوین اشتون» عبارت اینترنت اشیا را پایه نهاد، احتمالا تنها استفاده از چیپهای شناسایی مبتنی بر فرکانسهای رادیویی، موسوم به RFID را در ذهن داشت.
پس از گذشت حدود ۱۵ سال، ایدهی بنیادین «کیوین اشتون» جنبههای عملیتر و گستردهتری به خود گرفته است. اساس داستان این است که دستگاهها (اشیا) در یک پلتفرم عظیم با کمک حسگرهای مختلف به جمعآوری اطلاعات پرداخته و از طریق ترکیبی از تکنولوژیهای ارتباطی زمان خود (بهطور مثال زمانی RFID و زمانی Wi-Fi) با یکدیگر به تبادل داده بپردازند.
اینترنت اشیا بخشی جداییناپذیر از آیندهی اینترنت است. پروتکلهای ارتباطی جدید هم بهعنوان بنیاد این شبکهی پیچدرپیچ ایفای نقش میکنند. وظیفهی این پروتکلها این است که تعامل و یکپارچگی کامل اشیای مجازی و فیزیکی جهان پیرامونمان را تضمین کنند. کامپیوترها، گوشیها، تلویزیونها، حسگرها، خودروها، یخچالها، حتی بستههای غذا و دارو، در این شبکهی متشکل از اشیا قرار میگیرند.
از سوی دیگر، موضوع رایانش ابری مطرح است. این مفهوم دست در دست اینترنت اشیا دارد؛ زیرا بخش عظیمی از دادههای شبکه عظیم مورد نظر ما، بر روی سیستمهای ذخیرهسازی ابری (Cloud Storage) قرار دارد. پردازش این دادهها هم عمدتا بر روی سرورهایی پرقدرت، خارج از دستگاههای ما (اشیای پیرامونمان) صورت میگیرد. به همین خاطر، آیندهی اینترنت اشیا در گروی پیشرفتهای هر چه بیشتر در حوزهی رایانش ابری است.
بد نیست چند سناریوی احتمالی در مورد اینترنت اشیا را با هم مرور کنیم. فروشگاهی را تصور کنید که دیگر بههیچوجه نگران تمام شدن محصولاتش نیست، چون سیستم کنترل هوشمند انبار در هر لحظه از موجودی تمام محصولات باخبر است و حتی کار سفارش را هم خودش انجام میدهد. دنیایی را تصور کنید که در آن بتوان یخچالتان را طوری تنظیم کنید که وقتی تعداد تخممرغهای داخلش به دو عدد رسید، بهصورت خودکار سفارش خرید تخممرغ به فروشگاه نزدیک خانهتان ارسال شود؛ یا اینکه بتوانید روشن یا خاموش بودن اتو یا اجاق گازتان را بهوسیلهی تلفن هوشمندتان از محل کار چک کنید.
حالا بیایید کمی از کلمات پیچیده و آیندهی نیامده فاصله گرفته و بهطور خلاصه دستاوردهای حال حاضر دنیا در این زمینه را مرور کنیم. از مهمترین شرکتهایی که جاهطلبانه به این حوزه وارد شدهاند میتوان به گوگل، اپل، مایکروسافت، سامسونگ و اینتل اشاره کنیم. بهطور مثال دو شرکت گوگل و اپل بیش از هر چیزی به فکر آماده کردن پلتفرم خود هستند؛ شرایطی که در آن محصولات و سرویسهایشان به شکلی بهینه با اشیای محیط پیرامون تعامل داشته باشد.
«ساندار پیچای» در کنفرانس Google I/O در سال ۲۰۱۵ سیستم عامل Brillo را معرفی کرد.
از زمانیکه گوگل شرکت «نست» (Nest) را خرید، بیش از ۱۵ ماه میگذرد. شرکت نست در زمینهی ترموستاتهای هوشمند فعالیت داشت. تیم فنی این شرکت به موتور محرکهی بخش دستگاههای هوشمند گوگل تبدیل شده است. گوگل سیستم عامل جدیدی را برای اینکار معرفی کرده. این سیستم عامل، «بریلو» (Brillo) نام دارد و قرار است اکوسیستم گوگل برای تحقق اینترنت اشیا را تکمیل کند.

کرگ فدریگی در کنفرانس توسعهدهندگان اپل در سال ۲۰۱۴ پروژهی HomeKit را توصیف کرد.
اپل هم وعده داده که پلتفرم «هومکیت» (HomeKit) خود را به قابلیتهای جدیدی مجهز کند که کنترل گسترهی زیادی از لوازم خانگی را به دست بگیرد. دستگاههای امنیتی، حسگرهای حرکتی، کنترلکنندههای میزان کربن دیاکسید و دستگاههای کنترل سایهی پنجره، از جمله دستگاههایی هستند که «هومکیت» توانایی کنترل آنها را خواهد یافت. «هومکیت» پلتفرمی است که با دستگاههای هوشمند خانگی جفت شده و به دستگاههای اپل اجازه میدهد آنها را کنترل کنند.
سامسونگ در IFA 2015 از SleepSense رونمایی کرد. این گجت بههمراه یک اپلیکیشن به افراد کمک میکند خواب خود را مدیریت کنند.
درحالیکه گوگل و اپل بیشتر روی توسعهی پلتفرم اینترنت اشیا کار میکنند، سامسونگ با تکیه بر دایرهی گستردهی محصولاتش، از زاویهای متفاوت به موضوع نگاه میکند. این شرکت در بازار محصولات الکترونیکی مصرفی نفوذ زیادی دارد و با یک تغییر کوچک در هریک از دستگاههای تولیدیاش میتواند آنها را به بخشی از اینترنت اشیا تبدیل کند. سامسونگ، اخیرا برای نشان دادن رغبتش در این حوزه، چند گجت جالب را معرفی کرده. برای نمونه، این شرکت دستگاه کوچکی با نام «اسلیپسنس» (SleepSense) ساخته. این وسیله، اطلاعات مربوط به سلامتی فرد را جمعآوری کرده و از طریق اپلیکیشنی اختصاصی به کاربر گزارش میدهد.
سامسونگ که در سال ۲۰۱۴ شرکت SmartThings را تصاحب کرده بود، حالا به کمک این تیم روی پروژهی Hub کار میکند.
«اسمارتهاب» (SmartHub) هم یکی دیگر از تلاشهای سامسونگ در این زمینه است. اسمارتهاب در واقع نقش «مرکز هوشمند خانگی» سامسونگ را بازی خواهد کرد و از طریق یک اپلیکیشن، راهکارهایی امنیتی را در اختیار افراد قرار میدهد.
اما داستان به همینجا ختم نمیشود. شرکتهایی که رویای دنیای متصل را در سر دارند، یکی دو تا نیستند؛ تقریبا تمامی بزرگان تکنولوژی برنامههای گستردهای برای اینترنت اشیا دارند. دهها شرکت نوپا هم با ایدههای خلاقانه خود سعی دارند ابعاد ناشناختهای را به این بازی جدید وارد کنند.
تعریف
عبارت اینترنت اشیا، برای نخستین بار در سال ۱۹۹۹ توسط کوین اشتون مورد استفاده قرار گرفت و جهانی را توصیف کرد که در آن هر چیزی، از جمله اشیا بی جان، برای خود هویت دیجیتال داشته باشند و به کامپیوترها اجازه دهند آنها را سازماندهی و مدیریت کنند. اینترنت در حال حاضر همه مردم را به هم متصل میکند ولی با اینترنت اشیاء تمام اشیاء به هم متصل میشوند. البته پیش از آن کوین کلی در کتاب قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکهها (۱۹۹۸) موضوع نودهای کوچک هوشمند (مانند سنسور باز و بسته بودن درب) که به شبکه جهانی اینترنت وصل میباشند را مطرح نمود.
اینترنتِ اشیاء مفهومی جدید در دنیای فناوری و ارتباطات است که به طور خلاصه «اینترنت اشیاء» فناوری مدرنی است که در آن برای هر موجودی (انسان، حیوان و یا اشیاء) قابلیت ارسال داده از طریق شبکههای ارتباطی، اعم از اینترنت یا اینترانت، فراهم میگردد
کاربرد
یکی از سادهترین و قابل درکترین مثالی که میتوان زد ترموستات نست است. شما با استفاده از این ترموستات میتوانید با موبایل خود دمای منزل خود را کنترل کنید و یکی از جالبترین نکات این است که این ترموستات میتواند زمان خواب و ... شما را یاد بگیرد و زمانی که شما خواب هستید دما را با توجه به دمایی که شما دوست دارید تنظیم کند، پس دیگر نیازی به نگرانی نیست که نصف شب هوای خانه شما گرم یا سرد شود. این ترموستات تمام شبها بیدار است! شرکت اسمارت تینگز که توسط سامسونگ خریداری شده نیز حسگرهای مختلفی را برای ایجاد خانه هوشمند در اختیار شما قرار میدهد. با استفاده از این سنسورها میتوانید متوجه شوید چه شخصی وارد منزل شما شده و یا از آن خارج میشود و حتی در صورت چکهکردن آب نیز گزارشی مربوط به نشتی سیستم آب دریافت کنید. با گسترش و ارتقای ابزارهای موجود در این اکوسیستم، به عنوان مثال دستبند هوشمند مخصوص فعالیتهای بدنی شما میتواند به محض خوابیدن شما، تلویزیون و چراغها را خاموش کند و یا حتی پیش از سوارشدن بر خودرو در زمانی مشخص، بهترین مسیر برای رسیدن شما به مقصد توسط خودرو انتخاب و در صورت دیررسیدن به محل قرار، پیامکی به شخص مقابل ارسال شود. در مقیاس کلان از این سیستم میتوان در جهت بهبود فعالیتهای شهری مانند شمارش تعداد فضاهای خالی موجود در پارکینگها و یا بررسی کیفیت آب و هوای شهرها و وضعیت ترافیکی نیز بهره برد.
مسائل حقوقی اینترنت اشیاء
مالکیت داده
کدام موجودیت مالک دادههای خامی خواهد بود که گردآوری منظم شده است؟ اطلاعات محرمانه مثل خون در رگهای هر سازمان است. آیا ارائه دهنده خدمت میتواند از دادههای گردآوری شده برای خدمت رسانی به سایر مشتریان استفاده کند؟ اگر روابط کسب وکاری میان سازمان و ارائه دهنده قطع شود آیا سازمان میتواند به دادههای قبلی خود دست پیدا کند؟ چه کسانی حق دسترسی به اطلاعات یک مشتری را دارند؟ اطلاعات مربوط به حسگرهای دمای خانه به سازنده تجهیزات تعلق دارد یا شرکت ارائه دهنده دسترسی اینترنت؟ یا سازمان هواشناسی؟ یا اداره گاز و فروشندگان انرژی؟
مسئولیت
اگر حسگرها یا ارتباطات در یک برنامه کاربردی اینترنت اشیاء خوب عمل نکند و آسیب انسانی و یا دارایی رخ دهد چه کسی پاسخگو خواهد بود؟ به عنوان نمونه یک حسگر دود ممکن است خوب اطلاعات را منتقل نکند و خانهای در آتش بسوزد. یا یکی از ابزارهای پزشکی باعث صدمه جدی به فرد شود. زمانی که چندین تأمین کننده برای یک قطعه وجود دارد کدام یک باید پاسخگو باشند؟ تولیدکننده حسگر، تولیدکننده واسط برنامه کاربردی، انتقال دهنده مخابراتی، جمعآوری کننده داده از راه دور از کدام موجودیت یا سازمان باید مسئولیت پذیری مالی درخواست شود؟
اینترنت اشیا صنعتی
اینترنت اشیا صنعتی (Industrial Internet of Things) یا به صورت مخفف IIOT یکی از مهمترین و پرکاربردترین زمینههای گسترش اینترنت اشیا میباشد. IIOT به معنی کاربرد این فناوری در زمینههای صنعتی و استفاده از آن به عنوان یک شبکه صنعتی هوشمند میباشد. با استفاده از IIOT در واحدهای صنعتی میتوان کلیه اشیا در آن واحد را به یکدیگر متصل کرد و یک شبکه یکپارچه برای انجام کلیه امور تبادل اطلاعات، انجام امور کنترلی و مانیتورینگ به وجود آورد.
این فناوری در زمره ۴ فناوری بزرگ در اصلی قرار میگیرد که آینده اتوماسیون صنعتی را در آینده به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد. پیشرفت این فناوری تا آنجایی خواهد بود که طبق پیش بینیهای انجام شده تا سال ۲۰۲۰ و با ورود شرکتهای بزرگ و فعال اتوماسیون صنعتی به این زمینه، ارزش بازار این فناوری به بیش از ۳۱۹ میلیارد دلار میرسد، که رقم قابل توجهی است و ارزش سرمایهگذاری را دارد
اینترنت اشیا در ایران
مرکز تحقیقات مخابرات ایران (پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات) پروژههایی را برای بررسی پیادهسازی فناوری اینترنت اشیا در ایران انجام داده است. یکی از این پروژهها با عنوان «تدوین کسب و کار اینترنت اشیا در کشور» (از تاریخ ۱۰ دی ۱۳۹۳ تا ۱۰ خرداد ۱۳۹۴)، انجام شده است. در این پروژه بر اساس تجربیات علمی و عملیاتی کشورهای مختلف در حوزههای حاکمیت،کسب و کار، کاربردهاو فناوریها مطالعات اولیه صورت گرفت و نقشه راه ایران با هدف استفاده ایران از فناوریهای نوین نظیر اینترنت اشیا برای افزایش رفاه اقتصادی، کیفیت زندگی و حفاظت از محیط زیست برای رسیدن به چشمانداز اقتصادی ۱۴۰۴ تعیین شد.
ارزش بازار IIOT
در سال ۲۰۲۰ به ۳۱۹.۶۲ میلیارد دلار میرسد
فناوری IIOT نقش مهی را در آینده اتوماسیون صنعتی ایفا می کند. سهم مالی بازار IIOT براساس تحقیقات سازمان Marketsandmarkets تا سال ۲۰۲۰ به مبلغ حیرت انگیز ۳۱۹ میلیارد دلار خواهد رسید. آیا چنین بازاری ازرش سرمایه گذاری دارد؟
براساس گزارش های مربوط به تحقیقات انجام شده بروی بازار برای “بازار اینتریت اشیا صنعتی (IIOT)” با تکنولوژی های بی سیم و با سیم، مولفه های مختلف مثل سنسورها، حافظه و پردازنده، تجهیزات شبکه، RFIDها، صنایع مختلف مثل تولیدکننده ها، حمل و نقل، خردهفروشی ها، سلامت و درمان، مباحث جغرافیایی، پیشبینی جهانی برای سال ۲۰۲۰ که توسط سازمان Marketsandmarkets منتشر شده است، حجم مالی بازار IIOT که در سال ۲۰۱۳ برابر ۱۸۱.۲۹ میلیارد دلار بوده، در سال ۲۰۲۰، با نرخ رشد سالانه(CAGR) 8.15% افزایش پیدا کرده و به میزان ۳۱۹.۶۲ میلیارد دلار میرسد.
اصطلاح IIOT، با نامهای دیگری مثل اینترنت صنعتی و Industry 4.0 نیز شناخته میشود که مربوط به رهبران گسترشدهنده مختلف آن است. در واقع این مفهموم برای سیستمی به کار میرود که بتواند بخشهای فیزیکی ماشینی یک صنعت را با نرمافزار و اینترنت، همراه با حسگرها، عملگرها و دیگر مولفههای صنعتی ادقام کند.
تا بیش از یک دهه آینده، پیشبینی میشود IIOT یک انقلاب در صنعت به وجود آورده و آغازگر یک دوره جدید اقتصادی و رقابت باشد.
در حال حاضر روند تغییر در صنایع مختلف آغاز شده است. با پیشرفتهای زیاد در فناوری که هر روزه ارائه میشود و بدون شک قابل ادغام شدن با صنایع مختلف هستند، مفهموم IIOT قابلیت رشد بسیار زیادی دارد. تکنولوژیهای مختلفی در بحث گسترش IOT نقش دارد، که همچنین باعث شکلگیری آینده آن نیز میشود. برخی از این trendها یا همان گرایش بازار که تاثیر زیادی بروی IOT خواهند داشت شامل IPv6، ازدیاد سنسورها(sensor proliferation)، رایانش ابری(cloud computing)، دادههای حجیم( Big Data) و قابلیت ارتباط استاندارد با سرعت بالا مثل ۴G-LTE میباشد.
بزرگترین شرکتهایی که در بحث گسترش IIOT نقش دارد، شرکتهای GECorporation، Intel ، Cisco Inc.، IBM Corp.، Robert Bosch GmbH و شرکت ARM میباشند. هریک از این شرکتها با توجه به تواناییهایی که دارند، در آینده بحث IIOT تاثیر خاصی میگزارند و باید دید در بحثهای مختلف کدام یک از این شرکتها یا شرکتهای دیگرمیتوانند خود را به عنوان پیشرو در بحث IIOT معرفی کنند.
تحقیق دررابطه با اینترنت اشیا
محمد کفاشیان
رشته مدیریت کسب وکار
دانشگاه علمی کاربردی خانه کارگر.واحد طالقانی
Reaserch In …Internet Of Things(IOT)
Mohammad Kafashian
Management Business Plan
University Applied Science otagh bazargani iran.. the unit ferduosi

اینترنت اشیا IOT
بررسی کاربردها، مزایا و معایب اتصال همه چیز به اینترنت در جهان و ایران
آبان ۱۳۹۵
فناوری مشهور به اینترنت اشیا IoT: Internet of Things که با نام اینترنت اشیا صنعتی IIoT نیز شناخته می شود، امروزه به یکی از بحث های اصلی در زمینه فناوری های مربوط به دنیای مجازی است. با این فناوری کلیه دستگاه هایی که قابلیت اتصال به شبکه دارند می توانند به اینترنت متصل شوند و کلیه اطلاعاتی را که جمع آوری یا ارسال می کنند بربستر اینترنت منتقل کنند. این فناوری علاوه بر مزایای زیادی که به همراه دارد، خطرات فراوانی را نیز به وجود می آورد. در این مقاله به بررسی کلیه این مزایا و مخاطرات در سطح ایران و کشورهای مختلف می پردازیم
کمتر از ۴ سال دیگر حدود ۵۰ میلیارد شیء به اینترنت متصل میشود و فناوری «اینترنت همهچیز» با فرصتها و تهدیدهای جدید جهان را مسحور خود میکند.
فناوری اینترنت اشیاء یا(Internet of Things ) جدیدترین تکنولوژی مورد بحث در دنیای فناوری اطلاعات محسوب می شود که قرار است امکان اتصال همه چیز را از طریق شبکه های ارتباطی فراهم کند. با وجود اینکه گفته شده است ۵ میلیارد دستگاه در طول سال ۲۰۱۵ به اینترنت متصل شده اند، پیش بینی می شود که با توجه به روند سرعت جابجایی اطلاعات، تا سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۵۰ میلیارد شی در دنیا از طریق اینترنت به هم متصل شوند. هم اکنون میلیاردها حسگر در جهان به کار گرفته شده اند تا قابلیت اتصال اشیا به اینترنت را فراهم کنند. این فناوری از لوازم خانه گرفته تا پوشیدنی ها و خودرو و به طور کل تمامی اشیایی که در محلی واقع شده اند و یا در حال حرکت هستند را قبضه می کند و به همین دلیل است که کشورهای مختلف دنیا برآن شده اند که آماده مواجهه با IoT شوند. جذابیت این تکنولوژی به حدی بالا است که کشورها در پی توسعه سریع استانداردهای این فناوری و راه اندازی برنامه های کاربردی برای آن هستند.
بسیج ملی برای اتصال همهچیز به اینترنت
در ایران نیز این بار برای جانماندن از تکنولوژی های وارداتی ارتباطات، یکی از پروژه های کلان راهبردی این بخش به موضوع اینترنت اشیا اختصاص یافته و از ابتدای سال ۹۵ بسیج ملی در وزارت ارتباطات و شرکتهای فعال حوزه فناوری اطلاعات برای مقدمه چینی ورود این تکنولوژی به کشور، همگام با سایر کشورها راه افتاده است.
البته باید توجه داشت که این فناوری مدرن تنها در حیطه مسئولیت وزارت ارتباطات نبوده و قابلیت ارسال داده از طریق شبکههای ارتباطی این امکان را فراهم می کند که تمامی اشیا و وسایل محیط پیرامونمان به شبکه اینترنت متصل شده و بتوان توسط اپلیکیشنهای موجود در تلفنهای هوشمند و تبلت، کنترل و مدیریت شوند.
با این وجود با اجرای این طرح شاهد اتصال تمامی ارتباطات شهری، شبکه های انرژی مانند آب و برق و گاز، حمل و نقل و صنعت و حتی آموزش و سلامت خواهیم بود و به طور کلی مقوله شهرهوشمند به معنای واقعی آن اجرایی خواهد شد.
اما با وجود فرصتهایی که این تکنولوژی در اختیارمان قرار می دهد آنچه که تقریبا تمامی کارشناسان برآن هم نظر هستند، تهدیدات امنیتی و نقض حریم خصوصی است که فناوری «اینترنت اشیا یا اینترنت همه چیز» با خود به همراه خواهد آورد.
بی قانونی اینترنت اشیا تهدیدی جدید برای فضای مجازی
متخصصان مدتهاست در مورد مشکلات امنیتی اینترنت اشیا که زمینه ساز اتصال تقریبا تمامی ابزار و وسایل موجود در جهان به اینترنت است، هشدار می دهند. دلیل این نگرانی را می توان افزایش حجم و گستردگی حملات اینترنتی که با سوءاستفاده از اتصال برخی ابزار جدید به اینترنت مانند دوربین های مداربسته صورت می گیرد، دانست.
تحلیل های موسسات خارجی نشان می دهد که امنیت ضعیف ابزارهای ارتباطی و بی توجهی شرکت های سازنده به رفع آسیب پذیری های نرم افزاری و سخت افزاری آنها موجب شده تا هکرها انبوهی از وسایل این چنینی را در قالب شبکه های بات نت برای ایجاد ترافیک مصنوعی روی سایت های هدف برای از دسترس خارج کردنشان به کار گیرند.
می توان تصور کرد که در آینده نزدیک و با اتصال خودروها به اینترنت، هکرها به آنها نفوذ کرده و با از کار انداختن ترمز اتومبیل یا دستکاری سیستم تهویه مطبوع زمینه مجروح شدن یا حتی مرگ سرنشینان را فراهم آورند. از سوی دیگر با نفوذ بدافزارها به تاسیسات حساس کارخانه های هسته ای می توان زمینه تخریب آنها را به وجود آورد.
اما حل این چالش نیز ممکن است. در اواخر دهه ۹۰ میلادی و اوایل قرن بیست و یکم هرزنامه ها به معضلی جدی برای کاربران اینترنت مبدل شده بودند، زیرا انبوهی از نامه های تبلیغاتی ناخواسته برای کاربران فضای مجازی ارسال می شد. در نهایت با وضع قانونی برای تنبیه عوامل ارسال این ایمیل ها موسوم به CAN-SPAM در سال ۲۰۰۳ و ارتقای فناوری مورد استفاده توسط شرکت های ارائه دهنده خدمات ارسال ایمیل که شناسایی هوشمندانه ایمیل های ناخواسته را ممکن می کرد، مشکل مذکور تا حد قابل قبولی حل شد.
از این رو به نظر می رسد با گسترش تدریجی اینترنت اشیا، مجالس قانون گذاری در کشورهای مختلف باید قوانین بازدارنده ای را برای مقابله با سوءاستفاده کنندگان از این ابزار وضع کنند. در این قوانین باید شرکت های سازنده محصولات اینترنت اشیا نیز ملزم به رعایت استانداردهای امنیتی ضروری شوند تا هک کردن این محصولات به سادگی رخ ندهد. البته ضروری است برای بهینه سازی این قوانین نهادهای تخصصی دست اندرکار نیز دخالت داده شوند و چارچوب و استانداردهای مناسب نیز وضع شود.
تدوین ملاحظات امنیتی برای فناوری تازه وارد اینترنت اشیا
بخشی از قانونگذاری برای استفاده از فناوری «اینترنت اشیا» در ایران با وجودی که این فناوری طیف وسیعی از فضای فرکانسی کشور را اشغال خواهد کرد در حیطه مسئولیت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی است.
عظیم فرد، مدیرکل سرویس های رادیویی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، با تاکید بر اینکه در پروژه ساماندهی منابع کمیاب ارتباطی به عنوان یکی از پروژه های اقتصاد مقاومتی حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، به مساله اینترنت اشیا نیز توجه ویژه ای شده است، می گوید: از آنجایی که اتصال تمامی دستگاهها نیازمند فضای فرکانسی و امواج رادیویی است باید برای استفاده از آن مقرراتی تدوین شود.
وی با اشاره به موارد مختلفی از کاربردهای اینترنت اشیاء از جمله ارتباط گیری خودروها با امواج رادیویی، ابزار کنترل در حوزه ردیابی، کنترل منابع آب، گاز و برق، صنایع و کارخانه ها و حمل و نقل می افزاید: برای نظم دادن به این ارتباطات و هدایت، کنترل و مدیریت نقاط ارتباطی نیازمند منابع فرکانسی هستیم.
فرد با بیان اینکه هم اکنون تنها ارتباط افراد از طریق ترمینالهای همراه (گوشی موبایل) برقرار می شود و این دستگاهها برای ارتباطات به پهنای باند کمتر و طیف فرکانس کمتری نیاز دارند، خاطرنشان کرد: اما پروتکل اینترنت اشیا متفاوت است و باید مقرراتی برای ارتباط حسگرها در شبکه های رادیویی فراهم شود. باید توجه داشت که هم اکنون ارتباط ماشین به ماشین (M۲M ) وجود دارد اما مقوله هوشمندی فراتر از ارتباط ماشین به ماشین است و نیازمند پردازش وسیعی است.
به گفته مدیرکل سرویس های رادیویی رگولاتوری، در مقوله اینترنت اشیا شاهد نرم افزارهایی خواهیم بود که سنسورهای مختلف را در یک پروتکل ارتباطی بتوانند مدیریت کنند.اینها نیازمند فرکانس هستند. از سوی دیگر در ارتباط دستگاه ها با هم، موضوع امنیت بسیار اهمیت دارد. به همین دلیل باید در یک اکوسیستم تمامی ملاحظات امنیتی این پروژه از جمله حریم خصوصی خانواده، حریم خصوصی دستگاه ها، سالم کار کردن دستگاه ها و مسائلی از این دست، دیده شود.
۵۰ میلیارد سنسور ارتباطی ایران را فرا می گیرد
وی با بیان اینکه هم اکنون بخشی از منابع مورد نیاز این فضا را شناسایی کرده و کار را آغاز کرده ایم، اضافه کرد: این کار چندبعدی است و ما این بستر را فراهم می کنیم. در هر صورت برای ارتباط با این دستگاه ها، باید از شبکه های رادیویی و ارتباطی عبور کرد. حجم زیادی از این مدل ارتباطات باید روی شبکه های ارتباطی راهیابی شوند. از سوی دیگر با توجه به ترافیک عظیمی که روی شبکه ایجاد خواهد شد شرکت ارتباطات زیرساخت هم باید همگام با این پروژه حرکت کند. به طور کل پشتیبانی از پروژه ای که رگولاتوری در بخش فرکانس دنبال می کند در سایر قسمتهای وزارت ارتباطات نیز باید دیده شود. برای مثال سازمان فناوری اطلاعات باید بستر آدرس های اینترنتی (IP آدرس) را فراهم کند و شرکت زیرساخت، زیرساختهای فیبر را و در نهایت هم اپراتورهای ارتباطی پلتفرم ارتباط را ارائه دهند.
فرد تاکید کرد: البته فناوری اینترنت اشیا فراتر از یک وزارتخانه است و برای مثال حتی قوه قضاییه هم باید فکر کند که برای قوانین استفاده ازاین فناوری چه کارکند. حتی شرکتهای بیمه و استاندارد و نیروی انتظامی هم درگیر این بحث هستند. دامنه این فناوری بسیار وسیع است. برای مثال فرض کنید که خودرویی که متصل به فناوری اینترنت اشیاء است تصادف کند، باید قوانینی وجود داشته باشد که مشخص کند مقصر دستگاه رادیویی است، راننده است و یا سازنده خودرو؟ نصب استانداردها برای دستگاه های رادیویی در خودروها از دیگر موضوعات است و ثبت خودرویی که از این فناوری استفاده می کند از سوی نیروی انتظامی نیز باید دیده شود.
این مقام مسئول با بیان اینکه تمامی این مزیتها برای اجرا نیازمند تامین هزینه است، می افزاید: باید بررسی شود که این طرح چه میزان مزیت برای کشور خواهد داشت و آیا لازم است که برای آن هزینه شود و یا خیر.
فرد با اشاره به اینکه با فناوری اینترنت اشیا ارتباطات به تمامی حوزه ها نفوذ پیدا خواهد کرد، می گوید: پیش بینی ما این است که در ایران فقط ۵۰ میلیارد سنسور خواهیم داشت.چرا که تصور کنید درکشور ۸۰ میلیونی هر یک نفر نیازمند تعداد زیادی سنسور در کار، ماشین و زندگی روزمره اش است. البته شاید تا پایان برنامه ششم به این عدد نرسیم اما ظرفیت سازی می کنیم. برای این موضوع نیازمند آدرس IP، فرکانس و ظرفیت هستیم. چرا که ما معتقدیم اتفاقات از پیش بینی جلوتر است.
تراکتورهای هوشمند از راه می رسند
با فراهم شدن زمینه اتصال تمامی ابزار و وسایل مورد استفاده انسان به اینترنت و تبادل داده میان آنها، پیش بینی می شود که بسیاری از صنایع و مشاغل فعلی از جمله کشاورزی، خرده فروشی، کارخانه ها و غیره متحول شوند.
طبق بررسی محققان خارجی، بخش کشاورزی از جمله بخش هایی است که به استقبال اینترنت اشیا رفته است. نصب ابزار سازگار با اینترنت اشیا در صنعت کشاورزی روز به روز در حال افزایش است و ارزش مادی آن از ۳۰ میلیون دلار در سال ۲۰۱۵ به ۷۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۰ خواهد رسید. کشاورزان با استفاده از انواع حسگرها و اب .زار نصب شده در مزارع و در کنار محصولاتشان می توانند دادههایی را به طور آنی از محصولات و احشام خود جمع آوری کنند و از وضعیت آنها مطلع شوند. به عنوان مثال یک کشاورز با نصب حسگر روی تراکتور خود می تواند این وسیله را به اینترنت متصل کند تا به سادگی به داده هایی در مورد زمین های کشاورزی و محصولات موجود در آن دسترسی یابد و زمان مناسب برای کود دادن، آب دادن و برداشت محصول را تشخیص دهد.
در همین حال یکی دیگر از بخش هایی که از خدمات اینترنت اشیا منتفع می شود بخش بهداشت و درمان است. اتصال تجهیزات درمانی به اینترنت هم کارآیی آنها را بیشتر می کند و هم ارائه خدمات بهتر به بیماران را ممکن می کند.به عنوان مثال اتصال دستگاه ام آر آی یا دیگر وسایل پزشکی و درمانی به اینترنت به کارکنان بیمارستان ها امکان می دهد تا در صورت خرابی ناگهانی آنها یا وقوع هرگونه مشکل به سرعت از موضوع مطلع شوند و برای تعمیر اقدام کنند. تسریع در تشخیص چنین مشکلاتی در بیمارستان ها که با جان انسان ها سروکار دارند بسیار ضروری است.
وقتی کشتی ها و کامیونها اینترنتی می شوند
حتی خرده فروشی هم از ظهور اینترنت اشیا منتفع می شود. خرده فروشان می توانند از ابزار سازگار با بلوتوث و دیگر فناوری های بی سیم برای متصل شدن به گوشی های هوشمند کاربران و اطلاع رسانی آنی به آنها در مورد محصولات و خدمات عرضه شده بر مبنای موقعیت مکانی افراد استفاده کنند. در این صورت اشخاص بر حسب موقعیت جغرافیایی خود اطلاعاتی در مورد محصولات و خدمات در دسترس از فروشگاه های اطراف خود دریافت می کنند.
صنعت حمل و نقل یکی دیگر از صنایع مهمی است که از ظهور اینترنت اشیا منتفع می شود. اتصال حسگرهای مختلف به کشتی ها، کامیون ها و … برای کنترل دمای محیطی حفظ سلامت کالاهای در حال انتقال و به خصوص اغذیه و دیگر اقلام فاسدشدنی را تضمین خواهد کرد. همچنین می توان از حسگرها و نرم افزارهای تخصصی در اتوبوس ها و دیگر وسایل حمل و نقل عمومی برای جمع آوری داده از مسافران و محیط اطراف استفاده کرد و از این طریق مصرف سوخت را بهینه کرد.
در آینده تمامی خودروها با اتصال به شبکه های اطلاع رسانی و اینترنت می توانند از وضعیت مسیرهای مختلف مطلع شوند. نتیجه این امر رهایی از ترافیک و جلوگیری از وقوع تصادفات رانندگی است. درهمین حال با اتصال سیستم ها و ماشین آلات مورد استفاده در کارخانه ها به اینترنت و نصب حسگر بر روی آنها برای دریافت آنی اطلاعات مربوط به عملکردشان می توان امنیت و کارآیی آنها را به حداکثر رساند.
کشورهای پیشرو در اینترنت اشیا
تمامی این موارد بخش کوچکی از مزایا و کارکردهایی است که فناوری اینترنت اشیا با خود به همراه دارد و به همین دلیل است که کشورهای مختلف برای رویارویی با مزایای این فناوری سرمایه گذاریهای عظیمی در این حوزه کرده اند.
برزیل، چین، هند، آلمان، سنگاپور، کره جنوبی و آمریکا که پیش از این نیز پیشتاز در استفاده از فناوری M۲M بوده اند هم اکنون روی اینترنت اشیا متمرکز شده اند. گفته می شود برزیل با بهره بردن از ۹.۹ میلیون اتصال، ۶۶ درصد از ارتباطات M۲M آمریکای لاتین را به خود اختصاص داده و هم اکنون درحال برنامه ریزی برای کاربردهای وسیع تر اینترنت اشیاء است.
جالب اینجاست که چین در سال ۲۰۱۰ بالغ بر ۸۰۷ میلیون دلار در زمینه اینترنت اشیا سرمایهگذاری کرده است و یک مرکز ملی نیز در زمینه تحقیق و توسعه این فناوری با صرف هزینه ۱۱۷.۲ میلیون دلار ایجاد کرده است. این کشور یک طرح ۵ ساله کلان برای توسعه اینترنت اشیاء تدوین کرده هزینه ای ۷۷۴ میلیون دلاری را تا سال ۲۰۱۵ رقم زده است.
کشور هند که یکی از بزرگترین بازارهای در حال رشد M۲M در جنوب آسیا و در منطقه اقیانوسیه به شمار می رود عزم خود را برای پیشروی در فناوری اینترنت اشیاء جزم کرده است.مخابرات ملی هند در سال ۲۰۱۵ چارچوب سیاستی برای حمایت از اینترنت اشیا بنا کرد که بخش عظیمی از کاربردهای بخش عمومی و خصوصی، جزییات انجام کار و تلاشها و برنامهریزیهای دولت برای تسهیل رشد را در بر میگیرد. برای این برنامه بلندمدت سرمایهگذاری بالغ بر ۷.۴ میلیارد دلار دیده شده است.
اینترنت اشیا تمرکز اصلی طرح صنعتی دولت آلمان به منظور مدرنیزه کردن تولید بوده است. دولت آلمان ۲۲۱ میلیون دلار برای حمایت از صنعت، دانشگاه و تحقیق و توسعه در جهت پیشبرد کارخانههای هوشمند سرمایهگذاری کرده است.
سنگاپور نیز ۶.۱ میلیارد دلار برای طرح ملی هوشمند، شامل حمایت از طرحهای نوین استفاده از اینترنت اشیا و استقرار کاربرد شهر هوشمند در مقیاس بزرگ، سرمایهگذاری کرده است.
کره جنوبی که معروف به استفاده از تکنولوژیهای روز است در سال ۲۰۱۵ مبلغ ۹۳۴ میلیون دلار در بخش اینترنت اشیا، کارتهای هوشمند، روباتیک، حسگرهای پوشیدنی و شبکه نسل پنجم موبایل سرمایهگذاری کرده است. این کشور یک سرمایهگذاری بلند مدت ۵ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۲۰ برای حمایت از صنایع در زمینه اینترنت اشیا اعم از حسگرهای پوشیدنی تا اتومبیل هوشمند انجام داده است.
آمریکا نیز در سال ۲۰۱۵ طرح راهاندازی شهر هوشمند را با ۱۶۰ میلیارد دلار سرمایه در بخش تحقیق و توسعه به عنوان ایجاد بستری برای تحقیقات در زمینه اینترنت اشیا در دستور کار خود قرار داد.
اینترنت اشیاء در ایران راهبردی می شود
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات کشورمان به عنوان متولی اصلی پروژه اینترنت اشیاء تاکنون میزان سرمایه گذاری پیش بینی شده برای اجرای این پروژه را اعلام نکرده است اما پیگیریها نشان می دهد که این طرح در فاز مطالعاتی در مرکز تحقیقات مخابرات ایران قرار دارد و در کنار آن نیز با دست اندرکاران اجرای آن، همکاری اولیه صورت گرفته است.
محمد خوانساری، رئیس مرکز تحقیقات مخابرات ایران که از سوی وزیر ارتباطات عهده دار این پروژه شده است در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار داشت:
مطالعاتی در مرکز تحقیقات مخابرات ایران درباره ابعاد مختلف پروژه اینترنت اشیاء در حال انجام است که نتایج این مطالعات به محض آنکه آماده شد، تدوین نقشه راه ورود این فناوری به کشور و نحوه استفاده از آن، آغاز می شود.
وی می گوید: پس از تدوین نقشه راه، تمامی دست اندرکاران این طرح می توانند مطابق با این نقشه راه، فعالیت خود را آغاز کنند. خوانساری گفت: این نقشه راه زمینه لازم را برای داشتن اکوسیستم منسجم «اینترنت اشیاء» از فعالیتهای پژوهشی گرفته تا ورود به بازار توسط شرکتهای خصوصی دانش بنیان و نیز موضوعات حمایتی، سیاستگذاری و پژوهش و فناوری در مورد این طرح، فراهم می کند.
وی با تاکید براینکه تحلیل ها و رصدهای بین المللی نشان می دهد که موضوع اینترنت اشیاء، در دنیا موجب تحول اقتصادی و رفتاری بر عادات زندگی مردم می شود ادامه داد: با استفاده از این فناوری، زندگی مردم به معنای واقعی دیجیتالی میشود. چرا که اشیایی که در اختیار مردم است همه به نوعی به شبکه وصل می شوند. اتصال این اشیاء، تغییر در رفتارها و تغییر در تبادل اطلاعات را به همراه خواهد داشت.
هوشمندسازی سیستم های برق اولین گام برای اینترنت اشیا
خوانساری با اشاره به بازیگران عرصه اینترنت اشیا در کشور، تاکید کرد: هم اکنون در حال مذاکره برای همکاری با بازیگران اصلی این پروژه هستیم که از جمله آن می توان به پژوهشگاه نیرو اشاره کرد. براین اساس تفاهمنامه همکاری در مورد تحقیق و پژوهش در حوزه اینترنت اشیا با این پژوهشگاه منعقد شده است.
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ادامه داد: موضوع اصلی این است که یکی از مهمترین کاربردهای اینترنت اشیا در حوزه هوشمندسازی سیستم های برق است که می تواند هوشمندسازی شهر هوشمند و هوشمندسازی ابزارهای خانگی و تجاری را فراهم کند.
مرتضی براری معاون وزیر ارتباطات نیز پیش از این به مهر گفت: پروژه اینترنت اشیا در شورای راهبری تشکیل شده در وزارت ارتباطات پیگیری می شود تا در بازه زمانی ۵ ساله عملیاتی شود. در این راستا از شرکتهای فعال دانش بنیان که در این زمینه ها صاحب ایده هستند حمایت صورت می گیرد.
با وجود مزایای بسیاری که فناوری اینترنت اشیا به همراه دارد، شکی نیست که در صورت طراحی ناایمن ابزار و ادوات مورد استفاده برای آن، خطرات امنیتی جدی برای کاربران به وجود می آید و میتوان با نفوذ به ماشین ها و سیستم های مختلف ضمن سرقت اطلاعات خصوصی، آنها را از کار انداخت. لذا آنچه که باید در کشور ما سیاستگذاران مرتبط با این تکنولوژی توجه بیشتری به آن داشته باشند ایمن سازی ابزار و ادوات و سد کردن راه نفوذ هکرها است. امید می رود با تدوین سندراهبردی این پروژه موضوعات امنیتی، محرمانگی اطلاعات و مسائل حقوقی این فناوری قبل از ورود آن به کشور دیده شود.

برای اینکه در قرن بیست و یک حرفی برای گفتن داشته باشیم باید بروز بوده و ذهن باز و پذیرا داشته باشیم...